EN 397 en EN 12492 – Welke helm kies je voor welke werkomgeving

Of je nu op een bouwplaats staat, in een fabriekshal werkt of vanaf hoogte werkzaamheden uitvoert: bescherming van het hoofd is een basisvoorwaarde. Het is dan ook vanzelfsprekend dat er verschillende soorten helmen bestaan. Afhankelijk van de werkzaamheden veranderen de risico’s – en daarmee de eisen aan de helm.

Daarom bestaan er verschillende normen voor hoofdbescherming, waarvan EN 397 en EN 12492 de belangrijkste zijn. Beide normen stellen duidelijke eisen, maar richten zich op totaal andere vormen van risico. In dit artikel zetten we helder uiteen wat deze normen precies inhouden en welke helm het beste aansluit bij welke werkzaamheden.

EN 397 – Industriële helm voor bescherming tegen vallend materiaal

De EN 397-helm is op de bouwplaats en industriële locaties niet weg te denken. Deze helm is speciaal ontwikkeld om bescherming te bieden in werkomgevingen waar het risico op vallende objecten constant aanwezig is. Het ontwerp is volledig gericht op verticale impact en bescherming tegen scherpe voorwerpen die van boven neer kunnen komen: denk aan vallend gereedschap, brokstukken, los materiaal of onderdelen die tijdens montage kunnen loskomen.

Belangrijkste eigenschappen van EN 397

• Verticale impactbescherming: Ontworpen om klappen op de bovenkant van de helm te absorberen.
• Penetratieweerstand: Bescherming tegen scherpe of puntige voorwerpen die van boven vallen.
• Kinband: De kinband moet loslaten tussen een trekkracht van 15-25 kg om beknelling te voorkomen.
• Ventilatie: Ventilatieopeningen zijn toegestaan, zolang ze niet verticaal doorlopen.

Waar kies je in de praktijk voor EN 397?

EN 397 is veel gebruikt in sectoren en omgevingen waar objecten van bovenaf het grootste gevaar vormen:

• Bouwplaatsen op grondniveau: Werknemers die voornamelijk onder constructies werken, zoals metselaars, betonwerkers of timmerlieden, lopen het risico dat objecten van bovenaf vallen – de kernreden voor EN 397.
• Fabrieken, industrie en magazijnen: Vallend materiaal uit stellingen, machines of installaties betekent dat verticale impactbescherming prioriteit heeft.
• Steigerbouw op lage tot middelhoge hoogte: In deze situaties is het risico op het verliezen van de helm beperkt, waardoor het gebruik van een loslatende kinband als verantwoord kan worden beschouwd. Het dragen van een veiligheidshelm met een korte klep heeft hierbij de voorkeur, omdat deze zorgt voor een goed zicht en voorkomt dat de klep het gezichtsveld belemmert tijdens het werken aan de steiger.

Kortom: overal waar de grootste dreiging van bovenaf komt, is EN 397 de verantwoorde keuze.

EN 12492 – Klimhelm voor werk op hoogte en bescherming vanuit alle richtingen

De EN 12492-helm is oorspronkelijk ontwikkeld voor de klimsport, maar is inmiddels uitgegroeid tot de standaard voor professionals die op hoogte werken. De norm richt zich niet alleen op verticale impact, maar juist op situaties waarin een helm vanuit meerdere richtingen bescherming moet bieden: bijvoorbeeld bij een val of onverwachte beweging.

Belangrijkste eigenschappen van EN 12492

• Meer-richtingsimpact: Bescherming aan de boven-, voor-, achter- en zijkant van de helm.
• Strengere penetratietesten: Bescherming tegen scherpe of puntige voorwerpen vanuit meerdere richtingen.
• Kinband: Mag niet loslaten onder 50 kg trekkracht en blijft daarom stevig zitten tijdens beweging of val.
• Ventilatie: Ruimere ventilatieopeningen maken de helm geschikt voor intensief werk.

Waar kies je in de praktijk voor EN 12492?

EN 12492 is ideaal wanneer stabiliteit en bescherming vanuit meerdere richtingen essentieel zijn:

• Dakwerkers: Werknemers bewegen veel, buigen, reiken en staan soms op hellende oppervlakken. Een helm die niet verschuift of afvalt is essentieel.
• Rope access-technici en industrieel klimmers: Tijdens afdalen, klimmen of hangen is zowel valgevaar als zijdelingse impact mogelijk. De sterke kinband is hier onmisbaar.
• Boomverzorging: Vallende takken, zijwaartse klappen tegen de boomstam of slingeren in touwen – dit werk vraagt om meer-richtingsbescherming.
• Hoogwerker- en mastwerk: De helm moet dag in dag uit stevig blijven zitten, ook bij wind, beweging en onverwachte situaties.

EN 397 vs. EN 12492

EN 812 – Stootpetten voor licht stootgevaar

Naast de normen voor de veiligheidshelmen is er ook EN 812. Deze norm geldt voor stootpetten, bedoeld voor situaties waarin er geen risico is op vallende objecten, maar wél op stoten tegen het hoofd tegen lage of uitstekende constructies. Een stootpet is daarom ook geen vervanging voor een veiligheidshelm, maar een lichte, comfortabele oplossing wanneer alleen stootbescherming nodig is.

Waar kies je in de praktijk voor EN 812?

• Logistieke omgevingen en magazijnpaden
• Onderhoudswerk in krappe ruimtes
• Monteurs die onder machines of voertuigen werken
• Werkplekken met laaghangende onderdelen of balken

Hulp nodig?

Of het nu gaat om werk op de grond, op hoogte of in krappe ruimtes: de juiste helm maakt het verschil tussen risico en veiligheid. Door goed te kijken naar de normeringen kies je precies de hoofdbescherming die past bij de risico’s in jouw omgeving. Zo voorkom je letsel, verhoog je draagcomfort en waarborg je dat elke medewerker optimaal beschermd zijn werk kan doen.

Bij Majestic denken we graag met je mee. Wil je persoonlijk advies of een passende aanbeveling? Ons enthousiaste team vertelt je graag meer!